Użyteczna strona internetowa – co to jest UX, UI oraz audyt

by hauerpower on 03/21/2017

Strona internetowa to wizytówka firmy, przedsiębiorstwa lub działającego na własne konto freelancera. Zgodnie z zasadą „jak cię widzą, tak cię piszą”, to jakie wrażenia zrobi twoja witryna na twoich użytkownikach, potencjalnych klientach, decyduje o tym, czy jeszcze do ciebie wrócą i czy z potencjalnych, staną się rzeczywistymi klientami. Błędy, utrudnienia, brak intuicyjnych rozwiązań czy skomplikowana nawigacja mogą skutecznie zniechęcić i odstraszyć. Warto więc zweryfikować swoją stronę internetową pod względem jej użyteczności dla odbiorców, by usunąć ewentualne trudności i ułatwić jej użytkowanie. Służy temu profesjonalny audyt użyteczności, zwany również audytem UX.

 

Co to jest audyt UX

 

Jest to niezależna kontrola specjalisty, który posługując się różnorodnymi metodami kontrolnymi, sprawdza jakość twojej strony internetowej pod kątem jej użyteczności dla grupy docelowej. Poszukuje możliwych błędów i problemów. Każdy z nich powinien być opisany wraz z proponowanym rozwiązaniem. Tylko w ten sposób możliwe będzie usprawnienie analizowanej witryny.

Audyt powinien być prowadzony na bazie wiedzy audytora oraz jego doświadczeń. Badaniu należy poddać nie tylko poszczególne ekrany i podstrony, ale również cały proces np. prowadzący do złożenia zamówienia, zapisania na newsletter czy wypełnienia formularza z danymi. Tylko przejście każdego z procesów pozwoli wyłapać ewentualne błędy i problemy, na które może się natknąć użytkownik serwisu.

 

Jak przeprowadzany jest audyt strony internetowej ?

 

Audyt strony internetowej powinien być przeprowadzony różnymi metodami. Pozwala wówczas na dostrzeżenie błędów na różnych poziomach. Taki sposób działania daje pełniejszy i bardziej kompleksowy obraz. Pozwala stworzyć pełną listę spraw do poprawy lub wykaże, że strona zaprojektowan jest bez zastrzeżeń.  

Pierwszą metodą powinien być zawsze „spacer poznawczy”. Jest to metoda polegająca na symulowaniu typowych, normalnych działań użytkownika. Czego może szukać na stronie, jak to zrobi? Co mu sprzyja przy szukaniu interesujących go informacji, a co mu w tym przeszkadza i utrudnia.

Jeżeli jest możliwość złożenia zamówienia, należy przejść tę procedurę od początku. Co ułatwia dokonanie zakupów? Co utrudnia? Czy łatwo można znaleźć podsumowanie transakcji, czy przekierowanie do płatności przebiega sprawnie? To wszystko ma ogromnie duże znaczenie. W taki sposób należy przejść każdy proces.

Metoda heurystyczna to drugi etap audytu. Zgodnie z ogólnymi wskazaniami podawanymi przez różnych autorów analizowany jest interfejs pod względem jego użyteczności. Zależnie od tego, którego autora koncepcja zostanie wybrana, analiza ta jest bardziej lub mniej złożona. Na przykład Nielsen i Molich podają 10 zasad użyteczności, Schneiderman osiem, a Connell trzydzieści. Oczywiście, nie ma potrzeby korzystania ze wszystkich tych heurystyk. Można wybrać jedną propozycję i na niej opierać swoje badania.

 

Dla przykładu, poniżej przytoczone zostały heurystyki Nielsena, czyli te najczęściej wykorzystywane w przeprowadzaniu audytu:

 

1. Pokazuj status systemu

Niech klient wie, na którym etapie zamówienia się znajduje lub jakie kolejne kroki go czekają.

 

 

2. Zachowaj zgodność pomiędzy systemem, a rzeczywistością

Strona internetowa musi być zrozumiała dla każdego użytkownika. 

(np. treści na stronie powinny być czytelne i zrozumiałe dla użytkownika, pozycje menu mogą być poparte ikonami, np. menu strony oznaczone na poniższym screenie nr. 1)

 

 

3. Daj użytkownikowi pełną kontrolę

Pozwól anulować zamówienie lub wycofać się z procesu sprzedaży, to sprawi, że nie będzie czuł się zniewolony i ograniczony.

 

 

 

4. Trzymaj się standardów i zachowaj spójność

Guziki w tych samych kolorach, podstrony w tej samej stylistyce.  

(zwróć uwagę w poniższych screenach na czerwone kółka z cyferkami – po wejściu w produkt użytkownik otrzymuje podświetlony guzik ‚select a size’ (nr.1), dopiero po wybraniu rozmiaru zapala się guzik ‚Add to Cart’ )

numer 4 na poniższym screenie – wysuwany koszyk z prawej strony – nie przeładowujemy widoku strony (nie przenosimy użytkownika do karty)

numer 5 – podświetlone pierwsze pole zwracające uwagę na sekcję do wypełnienia, numer 6 – widoczny guzik kontynuowana zakupów, gdzie po przeciwnej stronie znajduje się powrót do karty

 

 

5. Zapobiegaj błędom

 Nie trać czasu użytkownika na zapoznanie się z czymś, co jest niedostępne

 

 

 

6. Pozwalaj wybierać, zamiast zmuszać do pamiętania

Instrukcje dotyczące wypełnienia formularza powinny być obok, a nie w formularzu, informacje potrzebne do złożenia zamówienia powinny być pod ręką, bez wchodzenia na poprzednią stronę.

 

 

 

7. Zapewnij elastyczność i efektywność

Jeden klient będzie szukał butów po kolorze, drugi po rozmiarze, a trzeci weźmie pod uwagę obydwa parametry. Pozwól im na to.

 

 

 

 

 

8. Dbaj o estetykę i umiar

Wygląd strony www ma znaczenie. Nie wolno przeładować ani grafiką, ani informacjami.

 

 

 

 

9. Zapewnij skuteczną obsługę błędów

Błędy mogą się pojawić. Jeżeli jednak klient trafi na podstronę z błędem, powinien mieć jasną instrukcję dotyczącą tego, co może teraz zrobić.

 

 

 

10. Zadbaj o pomoc i dokumentację

Warto wprowadzić okienko „pomoc” lub „często zadawane pytania” to pozwoli na to, by klienci lepiej się odnaleźli i rozwiali wszelkie swoje wątpliwości.

 

 

Widać, że lista jest dość ogólna i trzeba sporo doświadczenia, by sobie poradzić z jej wdrożeniem. Właśnie dlatego potrzebny jest do tego specjalista. Oczywiście podane przykłady mają zasugerować możliwe interpretacje tych heurystyk. Są to jednak tylko przykłady, a nie ścisłe i precyzyjne wytyczne.

 

 

Od siebie dodalibyśmy

 

11. Zadbaj o użytkownika mobilnego

 

 

Sprawdź czy użytkownik jest w stanie :

  • dokonać zakupu na urządzeniu typu tablet, telefon,
  • czy jest w stanie kliknąć w wszystkie elementy aktywne (czy nie są one za blisko siebie i użytkownik może mieć problem z kliknięciem w ten właściwy)
  • czy podsumowanie koszyka jest czytelne i nie ucina żadnej pozycji tabeli – czy dobrze wygląda miniatura – czy można ją powiększyć,
  • czy można dokonać zamówienia np. większej ilości sztuk czy są odpowiednie strzałki w której łatwo można trafić palcem ?

 

 

 

Trzecią metodą jest lista kontrolna. To zestaw bardzo precyzyjnych wskazań, wśród których odpowiedzieć można tylko „tak” lub „nie”. Analizowana strona nie może częściowo spełniać wymienionych w tej metodzie wskazań. Lista kontrolna wymaga jednak sporego doświadczenia. Zestawione w niej wskazówki użyteczności są liczne i bardzo szczegółowe, a nie wszędzie trzeba je wszystkie zastosować. Jednak to, z czego i gdzie można zrezygnować, można wywnioskować tylko na podstawie badanej strony, jej grupy docelowej oraz wiedzy i doświadczenia audytora. Warto samodzielnie zbudować sobie taką listę na bazie doświadczeń i przeprowadzanych audytów. Ostatecznie, celem kontroli jest zwiększenie konwersji. Często jest ono możliwe na drodze eksperymentów i prób.

 

 

Jakie efekty daje przeprowadzenie audytu strony internetowej ?

 

 

Przede wszystkim wskazuje on słabe miejsca strony www. Pokazuje, gdzie użytkownik może się zgubić lub zdenerwować. Podpowiada, które miejsca powodują, że do zakupu nie dochodzi, że klient nie kończy rozpoczętego procesu lub w ogóle nie rozpoczyna procesu na stronie. Dlaczego użytkownicy opuszczają stronę po krótkiej obecności, a dotarcie nawet na sam koniec procesu (zamówienia lub zostawienia danych) nie implikuje wciśnięcia guzika „kupuj” lub „wyślij”.

 

Jednak sama wiedza o tym, co jest źle to jedno. Rzetelnie przeprowadzony audyt powinien również sugerować odpowiednie rozwiązania. Może to być usprawnienie treści na stronie, usprawnienie nawigacji, poprawa opisów produktów, by były bardziej zachęcające do zakupu lub bardziej precyzyjne. Być może to kwestia kolorystyki wybranej na stronę internetową, a może zbyt skomplikowanego systemu przekierowań bez możliwości powrotu, które powodują, że użytkownik gubi się na stronie i nie wie, co ma dalej zrobić, dlatego właśnie wychodzi. Audyt powinien odpowiedzieć na pytanie, dlaczego użytkownicy zachowują się tak, a nie inaczej. Odpowiedzieć twierdząco, nie przypuszczająco.

 

Lista wskazań i rekomendacji powinna być konkretna. Trzeba napisać nową treść, zaprojektować nowe menu strony internetowej, zsynchronizować system płatności z systemem zamówień a do formularza dołączyć gratis, który zachęci użytkowników do tego, by pozostawili swój adres mailowy. Dzięki temu audytowana strona staje się lepsza, sprawniejsza, bardziej przyjazna użytkownikowi. Osoba zarządzająca stroną internetową może zaś obserwować znacznie lepsze wskaźniki konwersji. Więcej osób zamawia dany produkt lub pozostawia swoje dane w formularzu. Jest więcej otwartych procesów, a spośród otwartych, znacznie więcej dochodzi do końca.

 

Podsumowując, audyt jest sposobem na usprawnienie zaprojektowanej już strony internetowej, w takim względzie by była ona bardziej dostępna dla użytkowników, pomagała im znaleźć potrzebne informacje i zachęcała do interakcji, co w efekcie przekłada się również na wyniki finansowe właściciela strony.

 

Hauer Mateusz - webdesigner / grafik / projektant. Pasjonat minimalizmu i funkcjonalności w projektowanych stronach internetowych.



2 komentarze

  1. 04/3/2017Janunsz Kamiński says:

    Świetny artykuł, który wyświetla ten temat na maksa 😉

  2. 04/15/2017Sławek z Netteria.NET says:

    Super artykuł. Gratuluję i dziękuję za dodatkową wiedzę:)

Napisz: